Mid ka mid ah dhibaatooyinka ugu waaweyn ee haysta nabadda, horumarka, iyo xasilloonida Somaliland ma aha cadow dibadda ah. Waa burburka nidaamka caddaaladda ee gudaha ka socda.

Waddan ma horumari karo marka maxkamaduhu noqdaan ganacsi, dacwaduhuna noqdaan il dhaqaale, halka caddaalad darradu noqoto wax caadi ah.

Maanta dad badan oo reer Somaliland ah waxay dareemayaan in nidaamka garsoorku aanu ilaalinayn dadka danyarta ah. Dadku waxay arkaan in lacag, xidhiidh, iyo dib-u-dhac joogto ahi ka muhiimsan yihiin xaqa iyo caddaaladda.

Sheekadii Dhab ahayd

Waxa jirta sheeko si fiican u sharxaysa dhibaatadan.

Wiil yar oo garsoore dhalay ayaa jaamacad dhammeeyey kadibna shaqo ka bilaabay maxkamad isagoo ah garsoore cusub. Maalin ayuu aad u faraxsan yahay oo aabihii u yimid isagoo leh:

“Aabo, ma ogtahay? Dacwad 20 sano socotay ayaan hal sano ka yar ku dhammeeyey.”

Wuxuu filayey in aabihii ku ammaano.

Laakiin aabihii wuu xanaaqay oo ku yidhi:

“Wiilkaygiiyow, dacwaddaas annaga ayay na soo korisay intii aad yaraa. Lacagteeda ayaan kugu soo barbaariyey, wax ku bartay, kuna quudiyey. Adiguna maanta ayaad leedahay waan dhammeeyey?”

Taasi waa meesha khatarta ahi taallo.

Mudane Madaxweyne

Mudane Madaxweyne Mohamed Abdullahi Mohamed, taariikhdu ma xusuusan doonto hadallo badan. Waxay xusuusan doontaa in xukuumaddiinnu ay dhab ahaan u hagaajisay nidaamka caddaaladda iyo in kale.

Dib-u-habayn dhab ahi waxay u baahan tahay:

• 1Maxkamado degdeg iyo hufnaan leh
• 2La dagaallanka musuqmaasuqa
• 3Shaqaale lagu xulo karti iyo aqoon
• 4Ilaalinta shacabka caadiga ah
• 5Dacwadaha oo si digital ah loo raadiyo
• 6Garsoor madax-bannaan
• 7Caddaalad siman qof kasta

Waddan xoog leh laguma dhisi karo caddaalad darro joogto noqotay.

Somaliland waxay u baahan tahay maxkamado caddaalad keena — ma aha dib-u-dhac, saamayn, iyo dulmi aamusan.

Caddaaladdu waa saldhigga nabadda. Haddii caddaaladdu dhimato, xasillooniduna way daciifaysaa.